Czy w przypadku celiakii konieczne są badania kontrolne?

Wykonywanie badań kontrolnych jest zalecane, aby uniknąć pojawienia się niedoborów albo powikłań. Badania te pozwalają również sprawdzić przestrzeganie diety (wskazują stopień realizacji planu dietetycznego przez pacjenta). W zasadzie zaleca się przeprowadzenie badań kontrolnych 3 miesiące i 1 rok od diagnozy. Następnie zalecane jest wykonywanie raz w roku (przez całe życie) następujących badań:
• Badanie przedmiotowe: waga, wzrost, BMI, stan pokwitania dzieci, ogólne samopoczucie
• Badania laboratoryjne: analiza przeciwciał we krwi oraz, w razie potrzeby, dalsze badania w zależności od objawów
• Konsultacja dietetyczna

Kontrole biopsyjne są zalecane, jeśli wystąpi niepowikłany rozwój choroby oraz w przypadku postawienia diagnozy po ukończeniu trzeciego roku życia.
Jeśli nie ma wątpliwości co do rozpoznania, wykonywanie dalszych biopsji jelita cienkiego w celu sprawdzenia, czy błona śluzowa uległa normalizacji uważa się za nieuzasadnione. Niemniej zalecamy regularne badania lekarskie w celu sprawdzenia niektórych wartości laboratoryjnych, zwłaszcza niżej wymienionych:
• Poziom żelaza (morfologia krwi, żelazo, ferrytyna). Utrzymujący się niedobór żelaza można zrekompensować za pomocą doustnych suplementów żelaza
• Przeciwciała anty-tTG (pozytywne wyniki wskazują, że dieta bezglutenowa nie była wystarczająco ściśle przestrzegana)
• Badania w celu wczesnego wykrycia istniejących lub możliwych chorób autoimmunologicznych.

Badanie kontrolne w kierunku osteoporozy poprzez pomiar gęstości kości jest niezbędne w przypadku kobiet z późnym rozpoznaniem celiakii. W przypadku stwierdzenia zauważalnego przyrostu masy ciała podczas badań kontrolnych, zalecamy wykonanie badań metabolicznych pierwszego stopnia (cholesterol całkowity, cholesterol HDL, trójglicerydy, glukoza). W przypadku bliskich krewnych osób z celiakią (dzieci, rodzeństwo, rodzice) skłonność do celiakii jest większa (około 10%) niż w przypadku ogółu populacji. Dlatego zaleca się, aby najbliżsi krewni poddali się badaniu serologicznemu lub genotypowaniu HLA-DQ2 i HLA-DQ8. Genotyp określa, czy badana osoba ma predyspozycje genetyczne do celiakii, czy nie.