Γλουτένη σε φαρμακευτικά σκευάσματα

Αν και η γλουτένη ως ουσία δεν χρησιμοποιείται ως θεραπευτικό μέσο, μπορεί να βρεθεί σε φάρμακα υπό τη μορφή εκδόχου. Τα έκδοχα είναι ουσίες που υπάρχουν στα φάρμακα, οι οποίες ενώνονται με άλλα συστατικά και συνδράμουν στη σταθερότητα του προϊόντος για τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής του, μεταξύ άλλων ιδιοτήτων.

Αν πάσχεις από κοιλιοκάκη ή άλλη μορφή δυσανεξίας στη γλουτένη, υπάρχουν διάφορα βήματα που πρέπει να κάνεις για να διασφαλίσεις ότι μπορείς να λάβεις με ασφάλεια ένα φάρμακο. Αρχικά, αν πρόκειται για συνταγογραφούμενο φάρμακο, συμβουλέψου τον γιατρό που σου το συνταγογραφεί. Επίσης, θα πρέπει να ελέγξεις τα συστατικά όπως διατίθενται από τη φαρμακευτική εταιρεία, είτε στο φυλλάδιο της συσκευασίας είτε στον ιστότοπο της παρασκευάστριας εταιρείας. Επίσης, μπορείς να ανατρέξεις σε διαδικτυακές πηγές που ενημερώνονται τακτικά με πληροφορίες για φάρμακα και την παρουσία γλουτένης, όπως το Gluten Free Drugs (δες παρακάτω).     

Όταν διαβάζεις τις πληροφορίες ενός φαρμάκου, στα ανενεργά συστατικά που μπορεί να θεωρηθούν «επικίνδυνα» και δηλωτικά ως προς την πιθανότητα ύπαρξης γλουτένης περιλαμβάνονται οι όροι σίτος, τροποποιημένο ή προζελατινοποιηµένο άμυλο (εκτός αν δηλώνεται ότι πρόκειται για άμυλο πατάτας ή άλλη πηγή χωρίς γλουτένη), δεξτράτες (αν η πηγή δεν προσδιορίζεται), δεξτρίνη (αν η πηγή δεν προσδιορίζεται), δεξτρομαλτόζη (περιέχει βύνη κριθαριού) και καραμελόχρωμα (μπορεί να περιέχει βύνη).

Η κάθε χώρα έχει διαφορετικούς κανόνες και τρόπους προσέγγισης για τη σήμανση της γλουτένης στα φάρμακα. Στις ΗΠΑ, ο Οργανισμός Ελέγχου Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA) έχει εκδώσει σχέδιο οδηγιών για τις παρασκευάστριες εταιρείες φαρμάκων, προκειμένου να συμπεριλαμβάνουν στη σήμανσή τους μια δήλωση απουσίας γλουτένης όποτε αυτό ισχύει, καθώς και να παρέχουν ακριβείς πληροφορίες σχετικά με την ύπαρξη ή όχι γλουτένης στα προϊόντα τους. Δεν υπάρχει ακόμα νομική απαίτηση για τα συνταγογραφούμενα φάρμακα και τα παραφαρμακευτικά προϊόντα ώστε να αναγράφουν στη σήμανσή τους στοιχεία για τη γλουτένη, ωστόσο, τα προϊόντα υγείας όπως βιταμίνες και συμπληρώματα ιχνοστοιχείων, εφόσον αναγράφεται στη σήμανσή τους ότι δεν περιέχουν γλουτένη, οφείλουν να περιέχουν λιγότερο από 20 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm) γλουτένη. Δίνεται στήριξη σε πρωτοβουλίες για να γίνει απαιτούμενη η σήμανση για παρουσία ή μη γλουτένης σε όλα τα φάρμακα.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η ένωση Coeliac UK συμβουλεύει να ελέγχονται όλα τα φυλλάδια πληροφοριών των φαρμάκων για τυχόν αναφορά αμύλου σίτου. Αυτό συνήθως συνοδεύεται από μια δήλωση ότι το φάρμακο είναι κατάλληλο για άτομα με κοιλιοκάκη λόγω της εξαιρετικά χαμηλής περιεκτικότητας σε γλουτένη στο είδος του χρησιμοποιούμενου αμύλου σίτου, καθώς και από μια προειδοποίηση ότι το προϊόν δεν πρέπει να λαμβάνεται από άτομα με αλλεργία στον σίτο. 

Μερικές φορές οι πληροφορίες που δίνει ο γιατρός που συνταγογραφεί το προϊόν και το φυλλάδιο πληροφοριών του προϊόντος δεν επαρκούν πλήρως. Τα συστατικά που ενδέχεται να περιέχουν γλουτένη μπορεί να αναφέρονται, αλλά χωρίς συγκεκριμένη δήλωση για το αν υπάρχει γλουτένη και σε τι ποσότητα.

Ο ιστότοπος Gluten Free Drugs έχει πλούσιες πληροφορίες σχετικά με συγκεκριμένα φάρμακα και την καταλληλότητά τους για κοιλιοκακικούς ασθενείς ή άτομα με άλλες δυσανεξίες. Στην αλφαβητικά ταξινομημένη λίστα φαρμάκων του ιστότοπου χρησιμοποιείται ένα αριθμητικό σύστημα, όπου το 1 σημαίνει χωρίς γλουτένη, το 2 αφορά προϊόντα που είναι σχεδόν απόλυτα ασφαλή αν και η παρασκευάστρια εταιρεία δεν εγγυάται τη μη παρουσία γλουτένης, και τα 3, 4 και 5 παρέχουν άλλες κατηγορίες για την πλήρη αξιολόγηση κάθε προϊόντος. Επίσης, στη λίστα λαμβάνεται υπόψη και η παρουσία διάφορων αμύλων, λακτόζης και σόγιας στα φάρμακα.

Αν δεν γνωρίζεις με βεβαιότητα αν υπάρχει γλουτένη στα φάρμακά σου, θα πρέπει να συνεχίσεις να τα λαμβάνεις ανατρέχοντας στις καλύτερες πηγές για να μάθεις αν περιέχουν ή όχι γλουτένη. Θα πρέπει να απευθυνθείς στον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου, αλλά ενδέχεται να πρέπει επίσης να επικοινωνήσεις με την παρασκευάστρια εταιρεία για να μάθεις τις πηγές των ανενεργών συστατικών του φαρμάκου, καθώς και τις διαδικασίες παραγωγής και τις προσπάθειες που γίνονται για την αποφυγή επιμόλυνσης με γλουτένη. 

Ακόμα και αν σας εμφανιστούν συμπτώματα λόγω παρενέργειας από το φάρμακο που λαμβάνεις, είναι σημαντικό να ζητήσεις τη συμβουλή ειδικού προτού συμπεράνεις ότι πρόκειται για αλλεργική αντίδραση στη γλουτένη. Για παράδειγμα, οι αλκοόλες ζάχαρης στα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν αναστάτωση στο στομάχι. Αφού εξαντλήσεις κάθε πιθανή πηγή πληροφόρησης, θα ξέρεις αν πρέπει να αναζητήσεις κάποιο άλλο φάρμακο ή θα έχεις τη σιγουριά ότι το φάρμακό σου δεν περιέχει γλουτένη.