Κοιλιοκάκη: ένας κλινικός χαμαιλέοντας

Η κοιλιοκάκη εκδηλώνεται με πλήθος συμπτωμάτων που μπορεί να είναι από φούσκωμα της κοιλιάς έως την εμφάνιση φουσκάλων στο δέρμα. Οι συνυπάρχουσες παθήσεις περιλαμβάνουν δυσανεξία στη λακτόζη, οστεοπόρωση, καθώς και άλλες διαταραχές. Η αυτοάνοση διαταραχή μπορεί να εμφανιστεί αρχικά στη βρεφική ηλικία καθώς και σε μεγαλύτερη ηλικία. Με αυτά τα ευρύτατα χαρακτηριστικά, η κοιλιοκάκη αποτελεί έναν πραγματικό χαμαιλέοντα, που μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο να διαγνωστεί. 

Στα άτομα με κοιλιοκάκη, η κατανάλωση γλουτένης προκαλεί χρόνια φλεγμονή του λεπτού εντέρου. Αυτό μπορεί να επηρεάσει διάφορα όργανα και συστήματα του σώματος – και να προκαλέσει μια σειρά από συμπτώματα με διαφορετικό βαθμό σοβαρότητας. Τα άτομα με κοιλιοκάκη μπορεί ακόμη και να είναι πλήρως ασυμπτωματικά. Οι ποικίλες εκδηλώσεις της νόσου μπορεί να κάνουν πολλές περιπτώσεις να παραμένουν ανεξιχνίαστες για χρόνια. Δεδομένου, ωστόσο, ότι όλοι οι τύποι κοιλιοκάκης συνδέονται με μόνιμη βλάβη του βλεννογόνου του λεπτού εντέρου, είναι πολύ σημαντικό να επισκεφτείς ένα γιατρό, εάν υποψιάζεσαι ότι μπορεί να έχεις την πάθηση. 

Η κοιλιοκάκη καταστρέφει τις λάχνες του εντερικού βλεννογόνου, οδηγώντας συχνά – αλλά όχι πάντα – σε γαστρεντερικά συμπτώματα. Ωστόσο, μπορεί επίσης να προκαλέσει γενικότερα συμπτώματα, συχνά εκτός από αυτά του εντέρου. Μακροπρόθεσμα, η χρόνια φλεγμονή στο λεπτό έντερο εμποδίζει την απορρόφηση σημαντικών θρεπτικών συστατικών από τον οργανισμό, οδηγώντας σε σχετικές ελλείψεις. 

Όπως: 

• διάρροια  ή δυσκοιλιότητα  
• εμετός με ή χωρίς ναυτία  
• αίσθημα πληρότητας μετά τα γεύματα  
• φούσκωμα ή κοιλιακή διάταση
• κοιλιακός πόνος ή δυσφορία.

Όπως: 

• αδικαιολόγητη απώλεια βάρους 
• εξάντληση, κόπωση
• μυϊκή αδυναμία ή πόνος 
• πόνος στις αρθρώσεις, κινητική δυσλειτουργία 
• επαναλαμβανόμενες πληγές στο στόμα 
• καθυστέρηση ανάπτυξης στα παιδιά. 

Εάν οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα επιμένει για περισσότερο από τέσσερις εβδομάδες, οι ειδικοί συμβουλεύουν να εξεταστείς για κοιλιοκάκη. 

Θα πρέπει να εξεταστείς για κοιλιοκάκη εάν έχεις ανεξήγητα μη φυσιολογικά εργαστηριακά ευρήματα ή ασθένειες, όπως ανεξήγητες ελλείψεις βιταμινών ή ανόργανων συστατικών, ιδίως βιταμίνης Β12, φολικού οξέος, σιδήρου ή ασβεστίου. Καταστάσεις όπως η αναιμία ή η οστεοπόρωση μπορεί επίσης να σχετίζονται με την κοιλιοκάκη. Τα αυξημένα ηπατικά ένζυμα (τρανσαμινάσες) μπορεί επίσης να αποτελούν ένδειξη κοιλιοκάκης. Όμως ο κατάλογος των πιθανών συνυπαρχουσών παθήσεων είναι ακόμη μεγαλύτερος και περιλαμβάνει τριχόπτωση, δυσανεξία στη λακτόζη, ημικρανία, κατάθλιψη, καθώς και συμπτώματα στις αρθρώσεις, νευρολογικές διαταραχές και υπογονιμότητα. Ένα πλήθος άλλων σημείων και συμπτωμάτων έχουν επίσης παρατηρηθεί σε συνδυασμό με την κοιλιοκάκη. Για παράδειγμα, η ερπητοειδής δερματίτιδα είναι μια εκδήλωση της κοιλιοκάκης που χαρακτηρίζεται από κνησμώδες εξάνθημα με ερυθρότητα και φυσαλίδες. 

Ορισμένοι άνθρωποι έχουν γενετικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κοιλιοκάκης, για παράδειγμα, στην περίπτωση που κάποιος συγγενής πρώτου βαθμού έχει τη διαταραχή. Ωστόσο, τα άτομα με γενετικά σύνδρομα όπως το σύνδρομο Down, το σύνδρομο Turner ή το σύνδρομο Williams θα πρέπει επίσης να ελέγχονται για κοιλιοκάκη. Τα άτομα με ορισμένες αυτοάνοσες διαταραχές διατρέχουν επίσης μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης κοιλιοκάκης. Οι διαταραχές μπορεί να είναι: 

• Διαβήτης τύπου 1 
• Αυτοάνοσα νοσήματα του ήπατος 
• Θυρεοειδίτιδα Hashimoto και νόσο του Grave 
• Ρευματοειδής αρθρίτιδα

«Λόγω των παραλλαγών της νόσου, στο ιατρείο μας πρέπει να εξετάζουμε την πιθανότητα κοιλιοκάκης για μια σειρά από συμπτώματα και ευρήματα. Μια κατάλληλη εξέταση αίματος μπορεί να μας βοηθήσει να εντοπίσουμε την κοιλιοκάκη, η οποία είναι ένας κλινικός χαμαιλέοντας». (Δρ Petra Zantl, γενικός ιατρός) 

Ανεξάρτητα από τα συμπτώματα, τις συνυπάρχουσες παθήσεις ή τους παράγοντες κινδύνου, εάν υποψιάζεσαι ότι μπορεί να έχεις κοιλιοκάκη θα πρέπει να επισκεφτείς το γιατρό σου. Το πρώτο βήμα περιλαμβάνει μια εξέταση αίματος. Εάν βρεθούν ορισμένα αντισώματα, τα αποτελέσματα επιβεβαιώνονται με τη λήψη βιοψίας του λεπτού εντέρου. Εάν επιβεβαιωθεί η διάγνωση, μια αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη μπορεί να επιτρέψει στο λεπτό έντερο να αναγεννηθεί πλήρως. Σημείωση: Μην απέχεις από την κατανάλωση γλουτένης πριν από την εξέταση, διότι κάτι τέτοιο μπορεί να αλλοιώσει τα αποτελέσματα.