Co to jest celiakia?

Co to jest celiakia?

Celiakia to choroba autoimmunologiczna, która dotyka około 1% populacji. Jest wywoływana przez gluten. Spożywanie zbóż zawierających gluten, takich jak pszenica, żyto, orkisz i jęczmień, prowadzi do zapalenia jelita cienkiego.

Nawet niewielkie ilości glutenu mogą skutkować objawami celiakii. Jeśli dana osoba nie wyeliminuje glutenu z diety, jej kosmki jelitowe niszczeją (dochodzi do tzw. spłaszczania), a nawet zanikają, przez co błona śluzowa jelit nie jest w stanie wchłonąć wystarczającej ilości składników odżywczych, co ostatecznie może doprowadzić do niedożywienia.

Objawy celiakii

Article200105_Junge Frau schwanger mit Brechreiz.jpg

Objawy celiakii są bardzo zróżnicowane. W wielu przypadkach – ale nie zawsze – schorzenie charakteryzuje się dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, do których zalicza się:

  • biegunkę,
  • wzdęcia,
  • ból brzucha,
  • nudności,
  • wymioty.

U osób z celiakią  mogą również występować objawy ogólne, czyli:

  • utrata wagi i energii,
  • brak apetytu,
  • niedobór żelaza z niedokrwistością,
  • osteoporoza,
  • zaburzenia płodności lub poronienia,
  • niedobór witamin i / lub minerałów.

Celiakia może wystąpić u osób w każdym wieku. Celiakia u dzieci rozwija się we wczesnym etapie rozwojowym dziecka, najczęściej tuż po przejściu z mleka matki na pokarm zawierający gluten. Jeśli choroba nie zostanie wykryta, istnieje ryzyko zaburzeń rozwojowych. Dzieci z celiakią mają zazwyczaj niewielką budowę, są płaczliwe i bardzo wrażliwe.

Typy celiakii

Article200105_Duenndarmbiopsie.jpg

Celiakia może przybrać postać klasyczną, niemą lub utajoną. Wszystkie te formy są związane z uszkodzeniem błony śluzowej jelita cienkiego. Istnieje także celiakia potencjalna, która jest zwykle odkrywana przypadkowo i wykazuje prawidłową błonę śluzową jelita podczas biopsji.

Jakie badania wykonuje się w celu rozpoznania celiakii?

Article200105_Blutproben Blutabnahme.jpg

Gdy podejrzewa się celiakię, pierwszy krok polega na przeprowadzeniu badania krwi. Badanie określa przeciwciała immunoglobuliny klasy A transglutaminazy tkankowej (IgA tTG), jak również oznaczenie stężenia całkowitych immunoglobulin klasy A (IgA), atakże Oznaczanie przeciwciał przeciw endomysium (EMA) jest równie wiarygodne, ale zdecydowanie rzadziej stosowane. Jeśli wykryte zostaną przeciwciała, dokonuje się biopsji jelita cienkiego w celu potwierdzenia uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego.

Celiakia, obciążenie genetyczne i dieta przed badaniami

Krewni pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) również powinni zostać poddani testowi na celiakię, nawet jeśli nie mają żadnych objawów, ponieważ celiakia bywa chorobą dziedziczną. Ważne jest, aby nie przechodzić na dietę bezglutenową przed wizytą u lekarza. Jeśli to zrobisz, przeciwciała nie zostaną wykryte we krwi, co uniemożliwi rozpoznanie choroby.

Leczenie celiakii

Article200105_Junge Frau mit Salat.jpg

Jeśli celiakia zostanie potwierdzona, twój lekarz doradzi Ci natychmiast przejść na dietę bezglutenową. Jedynym skutecznym lekiem na celiakię jest absolutne unikanie wszelkich produktów spożywczych zawierających gluten. Dieta bezglutenowa prowadzi zwykle do szybkiej poprawy stanu zdrowia. Wiele osób z celiakią przestaje odczuwać objawy choroby wkrótce po przejściu na dietę bezglutenową. Niemniej jednak może minąć kilka miesięcy nim błona śluzowa jelita całkowicie się zregeneruje.

___________________________________________________________________________________________________________________________________

Jesteś lekarzem lub specjalistą od żywienia? Więcej informacji o celiakii znajdziesz w Dr. Schär Institute, platformie wiedzy dla ekspertów na temat nietolerancji glutenu i diety bezglutenowej.