Wat veroorzaakt PDS?

Onderzoekers en medici weten niet precies wat de oorzaken van PDS zijn. Talrijke factoren lijken een rol te spelen. Er zou bovendien sprake kunnen zijn van een genetische component waardoor een persoon aanleg kan hebben voor PDS. Dit is wat je moet weten over de oorzaken van PDS en de omgang met deze aandoening.

Wat is het Prikkelbare Darm Syndroom?

Het Prikkelbare Darm Syndroom of PDS is een regelmatig voorkomende gasto-intestinale aandoening die naar naar schatting zo'n 10% van de wereldbevolking treft. Dit komt overeen met ca. 1 op de 10 mensen. Deze aandoening stond vroeger bekend als spastische darm en gaat meestal gepaard met buikpijn en een verstoring in de functie van het maagdarmkanaal).

Dit zijn enkele van de kenmerkende symptomen van PDS:

• buikpijn en/of krampen
• verstopping, diarree, of beide
• opgeblazen gevoel
• opgezette buik
• overmatige gasvorming
• loze aandrang

De meeste personen met PDS hebben milde tot matige symptomen, waarvan de meeste kunnen worden behandeld met veranderingen van voeding en leefstijl. Soms is een medische behandeling noodzakelijk, maar bij mensen met PDS heeft dieetbegeleiding vaak meer resultaat dan medicatie. 

Wat zijn de oorzaken van PDS? 

De  oorzaken van PDS zijn complex, maar onderzoekers en medici hebben verschillende factoren ontdekt die een rol lijken te spelen. Ongeacht de onderliggende oorzaak van PDS, worden de symptomen meestal door twee zaken uitgelokt: voedsel en stress. Mensen hebben niet altijd last van een klassieke voedselallergie, maar merken vaak wel dat bepaalde voedingsmiddelen de symptomen verergeren. Stress is over het algemeen geen directe oorzaak van PDS, maar kan PDS-symptomen wel verergeren.

Dit zijn enkele van de mogelijke oorzaken van PDS:

• Darmgevoeligheid – Personen met PDS hebben vaak een verhoogde darmgevoeligheid. De darmwand is zeer gevoelig. Deze aandoening treft ongeveer 60% van alle personen met PDS en kan ertoe leiden dat zijn de zenuwen in het maagdarmkanaal of de hersenen gevoeliger zijn voor de normale bewegingen van de darm, zoals opzwelling of uitrekking. 
• Ernstige infectie – Sommige personen ontwikkelen PDS na een ernstige bacteriële, parasitaire of virale infectie.Er wordt regelmatig gezien dat mensen PDS ontwikkelen na het doormaken van een maagdarmontsteking, ook wel gastro-enteritis genoemd. 
• Motaliteitsstoornis – Wanneer voedsel sneller of langzamer door de darmen beweegt, spreekt men van een ‘veranderde darmmotiliteit’. Ongeveer 1 op de 3 mensen met PDS krijgt hiermee te maken. Trage darmmotiliteit leidt vaak tot constipatie, terwijl snelle darmmotiliteit diarree veroorzaakt.
• Lekkende darm syndroom – Ook wel verhoogde darm-permeabiliteit genoemd. Het lekkende darm syndroom is een aandoening waarbij voedseldeeltjes, giftige stoffen en ziekteverwekkers die normaal gesproken door de darmwand worden tegengehouden in de bloedbaan lekken. Mensen met PDS kunnen last hebben van een lekkende darm.
• Veranderingen in de darmflora – De bacteriën in het spijsverteringsstelsel zijn verantwoordelijk voor de afbraak van voedsel en helpen het lichaam om voedingsstoffen op te nemen. Wanneer het evenwicht tussen goede en slechte bacteriën uit balans raakt, spreekt men van dysbiose. Dit zou een rol kunnen spelen bij PDS.

Het Prikkelbare Darm Syndroom wordt beschouwd als een chronische aandoening, wat betekent dat het over het algemeen op de lange termijn optreedt. Hoewel er geen genezing bestaat, kunnen de symptomen verbeteren, verdwijnen of voor een tijd veranderen als de aandoening goed wordt aangepakt.

Wat kun je doen tegen PDS? 

Als je PDS-symptomen ervaart is de eerste stap om een gesprek met je arts aan te vragen. Een gediplomeerd arts kan symptomen beoordelen en een lichamelijk onderzoek uitvoeren om de diagnose te bevestigen. Er is geen test die we kunnen gebruiken om PDS vast te stellen. De arts zal in meerdere stappen andere mogelijke oorzaken van uw symptomen uitsluiten. Probeer niet zelf een diagnose te stellen.

De arts zal, vooral als voeding de symptomen uitlokt, een FODMAP-arm dieet aanraden om je PDS-symptomen te verminderen. De Monash Universiteit adviseert een drie-stappen-proces om FODMAPs uit de voeding te bannen. Vervolgens worden deze langzaam hergeïntroduceerd om de exacte triggers vast te stellen, waarna een persoonlijk dieet wordt opgesteld waarin rekening wordt gehouden met jouw triggers. Het is belangrijk dat je tijdens dit proces samenwerkt met een  gespecialiseerd diëtist. Veel personen melden dat binnen 2 tot 6 weken na het begin van een FODMAP-arm dieet de symptomen verbeteren.

Ook wanneer PDS niet te genezen is, kan men de PDS-symptomen enorm verminderen met veranderingen in het dieet en de levensstijl. Het bepalen van de voedingstriggers is essentieel. Zo kun je genieten van bepaalde producten met een gematigd tot hoog gehalte FODMAPs, terwijl je voedingsmiddelen vermijdt die symptomen triggeren.