Leven als topsporter met coeliakie

‘’Op trainingsdagen start ik vaak de dag met glutenvrij brood en eieren, yoghurt of kwark. Meestal hebben we 's ochtends zowel krachttraining als waterpolotraining, dus zorg ik ervoor dat ik 's ochtends voldoende brandstof binnenkrijg.

Op wedstrijddagen is het pannenkoekendag! Lekker, gemakkelijk en boordevol koolhydraten, waardoor ik genoeg energie heb om moeiteloos een paar sprintjes te trekken. Pannenkoeken zou ik sowieso elke dag wel kunnen eten. Als tussendoortje pak ik vaak een banaan en een kop koffie; koffie mag absoluut niet ontbreken. Cafeïne is echt mijn geheime wapen, omdat het me scherp houdt en ervoor zorgt dat ik vermoeidheid minder snel voel.

Tijdens een wedstrijd drink ik Isotone sportdrank en neem ik halverwege een gelletje om mijn suikervoorraad aan te vullen. Zo kan ik tot het einde blijven knallen.’’

‘’Tijdens een wedstrijd of training eet ik niet. Ik drink een isotone sportdrank en tijdens de wedstrijd neem ik een gelletje. Ongeveer een uur tot anderhalf uur voor de wedstrijd eet ik een banaan om mijn energievoorraad aan te vullen. Ik sport liever niet met een te volle maag, daarom is mijn laatste grote maaltijd uiterlijk 3 uur voor de wedstrijd. Ik heb meestal een koekje in mijn tas voor het geval ik snel iets wil eten voor of na de wedstrijd. Ik vind bijvoorbeeld de Avena Oat Biscuits van Schär erg lekker.’’

‘’Na het sporten vind ik het belangrijk om te herstellen met een maaltijd die veel eitwitten en voldoende koolhydraten bevat. Ik ga vaak voor magere kwark met glutenvrije muesli of granola, een poké bowl, of soms een traditioneel AVG'tje (aardappelen, groente, vlees). Het hangt echt af van waar ik op dat moment zin in heb.

Ik ben dol op variatie in eten en vind verschillende keukens lekker. Gelukkig zijn er genoeg mogelijkheden om een glutenvrije draai aan gerechten te geven. Een van mijn favorieten is glutenvrije wraps met zalm of rosbief. Daarvoor gebruik ik Schär wraps of de nieuwe flatbreads die ik besmeer met Philadelphia en vervolgens beleg met rosbief of gerookte zalm, avocado, rucola of gewone sla en eventueel een dressing.

Snel, lekker en voedzaam!’’

‘’Blijven drinken is, naast goed eten, essentieel! Mijn spieren hebben voldoende vocht nodig, maar ook mijn hersenen hebben het nodig om goed te kunnen functioneren. Tijdens het sporten verlies ik vocht door zweet, wat ik moet aanvullen zodat mijn spieren optimaal kunnen presteren en mijn hersenen de juiste beslissingen kunnen blijven nemen tijdens een wedstrijd. Ook helpt voldoende vocht om mijn lichaamstemperatuur op peil te houden. Een tekort aan vocht kan ervoor zorgen dat mijn lichaamstemperatuur stijgt en dat ik me vermoeider voel. Het kan zelfs leiden tot kramp, iets wat ik vaker heb ervaren. Vooral als we buiten in de volle zon spelen, zorg ik dat ik genoeg drink. Daarom blijft het voor mij altijd belangrijk om voldoende vocht binnen te krijgen, zowel tijdens als na de inspanning.’’ 

‘’Als topsporter ben ik me heel bewust van hoe belangrijk voeding is. Zonder de juiste brandstof kun je niet op het hoogste niveau presteren. In de topsport draait het om minuscule verschillen die een significant verschil kunnen maken in de uitkomst van een wedstrijd. Waterpolowedstrijden op topniveau worden vaak beslist met slechts één doelpunt, dus deze kleine marges zijn cruciaal en mag je niet laten liggen. Door middel van de juiste voeding kan ik ervoor zorgen dat ik de energie heb om het maximale uit mezelf te halen.

Als topsporter met coeliakie moet ik nog bewuster zijn van de keuzes die ik maak wat betreft voeding. Sportdranken, eiwitrepen en eiwitshakes moeten worden gecontroleerd op gluten. Ik moet scherp blijven en altijd de etiketten blijven lezen.”

‘’Bij het Nederlands waterpolodamesteam hebben we altijd sportdiëtisten gehad, en sinds 2023 is dat Lara van Genechten. Zij zorgt ervoor dat ik voldoende en de juiste voedingsstoffen binnenkrijg en adviseert me over wat ik het beste op welk moment kan eten. Op een trainingsdag met twee waterpolotrainingen en een krachttraining (in totaal 5 uur) is dit bijvoorbeeld anders dan op een wedstrijddag (een wedstrijd duurt inclusief warming-up 2 uur). Daarnaast neemt ze samen met onze teammanager, Ineke Yperlaan, contact op met hotels om te vragen naar de glutenvrije mogelijkheden, zodat we weten wat we kunnen verwachten en niet voor verrassingen komen te staan. Natuurlijk neem ik altijd zelf nog extra glutenvrije producten mee, zoals een pak Schär penne met gierst en Schär campagnard (heel handig om mee te nemen en lang houdbaar).

Gelukkig is glutenvrij eten in veel Europese landen geen probleem en zijn de gele, vertrouwde verpakkingen van Schär in de supermarkten snel te vinden. Momenteel speel ik voor een club in Spanje (Mataró, een half uurtje boven Barcelona) en het gemak waarmee je daar glutenvrij kunt leven, is een genot. Restaurants kijken niet raar op als je vraagt of iets “sin gluten” is en boodschappen doen bij de Mercadona (een supergrote Spaanse supermarktketen) is ook makkelijk, omdat glutenvrij heel duidelijk op de verpakkingen staat. Een teamgenootje vertelde me dat de dochter van de eigenaar van Mercadona coeliakie heeft en dat daardoor alles zo goed geregeld is, leuk toch!”

“Zeker weten! Zonder de juiste brandstof vooraf en het juiste herstel achteraf kan ik niet het maximale uit mezelf halen. Bijvoorbeeld, ik houd de training niet lang vol of de kwaliteit gaat achteruit. En zonder herstel breek ik alleen maar af wat ik zojuist heb opgebouwd. Dat zou zonde zijn van alle energie die ik erin stop! Voor voldoende energie tijdens mijn training of wedstrijd is het beste om koolhydraatrijk te eten, ongeveer 3 uur voor de training of wedstrijd. En na de training of wedstrijd herstel ik het best door iets eiwitrijks te nemen, bij voorkeur binnen 20-30 minuten. Meestal gebruik ik voor het herstel een eiwitshake, zodat het herstel zo snel mogelijk kan beginnen. Daarna vul ik de rest aan met een gewone voedingsrijke maaltijd.’’

“Gluten zitten in veel koolhydraatrijke producten zoals brood, pasta en ontbijtgranen. Als je goed wilt kunnen sporten met voldoende energie, zul je enkele van deze producten moeten vervangen door glutenvrije varianten. Doe je dat niet, dan is je energievoorraad beperkt. Daarnaast zijn koolhydraten ook belangrijk voor je spieropbouw.

Ik denk dat je je vooral niet moet laten tegenhouden door coeliakie. Het hoeft absoluut geen beperking te zijn. Er zijn genoeg glutenvrije producten die je goed laten voelen en energie geven, waardoor een glutenvrij dieet zeker de moeite waard is. Gelukkig heeft Schär een uitgebreid assortiment dat steeds groter wordt, dus hoeven we steeds minder te missen!’’

Beeld @Pep Morata