PDS: te vermijden voedingsmiddelen en aan te raden diëten

PDS is een chronische aandoening, maar de klachten kunnen heel erg uiteenlopen. Het soort klachten, de frequentie en intensiteit verschilt van persoon tot persoon. variëren in type, frequentie en intensiteit. Naast het onderzoeken van specifieke voedingstriggers die PDS-aanvallen kunnen uitlokken, zetten we hier enkele gewoonten op een rij die de symptomen kunnen helpen voorkomen en bovendien goed zijn voor uw algemene gezondheid: 

• Regelmatig eetpatroon. Eet op vaste tijdstippen, sla geen maaltijden over en probeer ontspannen en rustig te eten. 
• Eet voldoende groente, fruit en vezelrijke voeding
• Drink voldoende. Drink dagelijks minimaal 8 koppen vocht (1,5 - 2 liter), het liefst water of andere niet-cafeïnehoudende dranken. 
• Let op met vetrijke maaltijden. Een overmaat aan rijke, vette voedingsmiddelen is voor niemand goed, en zeker niet voor personen met PDS. 
• Eet minder bewerkt voedsel. (kant-en-klaarmaaltijden, pakjes soep en sauzen en andere verpakte voedingsmiddelen). Het is goed om zo vers mogelijk en onbewerkt voedsel te eten. 
• Beweging. Lichaamsbeweging verlicht de symptomen bij veel PDS-patiënten. Het kan ook helpen om stress en angst te verminderen. Negatieve gevoelens daarentegen bevorderen PDS. 
• Reduceer alcohol tot een hoeveelheid van maximaal 2 eenheden per dag
• Minder cafeïne. Als je koffie of andere cafeïnehoudende dranken drinkt, kunt u het beste een limiet stellen van twee of drie kopjes per dag. 
• Stop met roken.
• Wees consequent. Voer de veranderingen in het dieet langzaam in en geef jouw darmen de tijd om zich aan te passen aan het nieuwe voedingspatroon. 

Er bestaan geen voedingsmiddelen die bij alle mensen met pds klachten geven. Voedingsmiddelen die mogelijk triggerend kunnen werken en klachten kunnen veroorzaken zijn bijvoorbeeld: ui, knoflook, bonen, peulvruchten, bloemkool en spruitjes. Er is ook fruit zoals appels, peren en gedroogd fruit, dat zeer rijk is aan fructose en bij sommige mensen klachten kan uitlokken.  
Lactose uit melk kan bij sommige mensen ook symptomen uitlokken. Als dit het geval is is er sprake van een lactose-intolerantie. Dit betekent dat zij geen grote hoeveelheden van het enzym lactase produceren om lactose af te breken. Lactose veroorzaakt, als het niet in de dunne darm wordt opgenomen, gisting in de dikke darm en winderigheid, een pijnlijk symptoom van PDS.  

Andere mogelijke triggers zijn tarwe, uien, knoflook, champignons en honing, maar ook zoetstoffen zoals sorbitol. Het is heel verschillend per persoon welke producten klachten geven en welke niet. Ook is het verschillend per persoon hoeveel je er van kunt eten. Het gaat bij triggerende producten altijd om de hoeveelheid of de portiegroottee: een klein beetje is vaak wel te verdragen, maar een grotere hoeveelheid niet of minder goed. 

Naturel vlees, gevogelte, eieren en vis veroorzaken over het algemeen geen PDS-klachten.  Wat granen, groenten, fruit en andere voedingsgroepen betreft zijn er sterke aanwijzingen dat voeding met een laag gehalte aan FODMAPs (zie hieronder) beter is voor de behandeling van PDS-symptomen.  

Aubergines, courgettes, sperziebonen, paprika's, wortelen, komkommers, sla, aardappelen en tomaten zijn afhankelijk van de hoeveelheid  FODMAP-arme groenten. Kiwi's, citrusvruchten, druiven, ananas en aardbeien zijn (afhankelijk van de hoeveelheid) FODMAP-arme fruitsoorten. Tarwe, rogge en gerst zijn granen met een hoog FODMAP-gehalte die ook gluten bevatten; haver en lijnzaad kunnen echter nuttig zijn bij het onder controle houden van PDS. 

Als een dieet en een aanpassing van de levensstijl de PDS-symptomen niet verlichten, zijn er speciale eliminatiediëten die kunnen helpen. Door verschillende strategieën uit te proberen kun je uiteindelijk de voor jou beste oplossing en combinatie van elementen vinden die voor werkt. Voordat je grote veranderingen in jouw voedingspatroon doorvoert, is het belangrijk de arts of diëtist te raadplegen. 

Vezelrijk / vezelarm dieet

Als constipatie tot uw PDS-symptomen behoort, kan de inname van extra vezels (30-40 gram) de situatie verbeteren. De toename van vezels dient geleidelijk plaats te vinden. Tegelijkertijd moet de vochtinname verhoogd worden. Goede bronnen van vezels zijn volkoren granen, haver, groenten, fruit en lijnzaad. Deze voedingsmiddelen maken de ontlasting zachter, zodat de stoelgang wordt bevorderd. Het kan een paar dagen tot weken duren voordat de consistentie van de ontlasting verandert. 

Indien uw PDS-aanvallen gepaard gaan met diarree, kunnen vezels fungeren als een bindmiddel waardoor de ontlasting dikker wordt. Een verhoogde inname van gelvormende vezels, zoals haver, chiazaden, lijnzaad en fruit en groenten kan jouw symptomen verbeteren.  

Het FODMAP-dieet 

FODMAP is een acroniem voor fermenteerbare oligosachariden, monosachariden en polyolen, dat zijn korte keten koolhydraten die slecht worden opgenomen in de dunne darm. Ze omvatten oligosaccharide-polymeren van fructose (fructanen) en andere suikers zoals sorbitol. FODMAPs hebben de neiging om water te absorberen en te gisten in de dikke darm. Het gevolg is een ophoping van vocht en gas. Door het extra gas en vocht rekt de darmwand op en zet uit. Zo ontstaan de symptomen van PDS, zoals een opgeblazen gevoel, zwelling, buikpijn, winderigheid en misselijkheid, alsook diarree, constipatie, of beide.  

Met een verminderde inname van FODMAPs daalt de activiteit van de fermentatie, waardoor de symptomen zouden kunnen verminderen.  Het weglaten van FODMAPs bij de voeding en het langzaam en stapsgewijs herintroduceren ervan kan personen die aan PDS lijden helpen om te bepalen welke voedingsmiddelen vermeerd aanvallen van pijn en ongemak uitlokken. Het is belangrijk dat je dit dieet volgt onder begeleiding van een gespecialiseerd diëtist

Glutenvrij dieet

Sommige mensen met PDS hebben baat bij een glutenvrij / tarwevrij dieet. Gluten is een eiwit in de graansoorten tarwe, gerst en rogge. Mensen met coeliakie of glutenintolerantie dienen deze graansoorten te mijden om spijsverteringsproblemen te voorkomen. Er bestaan veel gezonde glutenvrije varianten die overal verkrijgbaar zijn. Haver is over het algemeen een goed alternatief. Controleer wel of de haver gecertificeerd glutenvrij is. 

Helpen probiotica bij PDS? 

Probiotische producten bevatten ‘vriendelijke’ of ‘goede’ bacteriën die mensen met PDS kunnen helpen. Ze zijn verkrijgbaar in de vorm van yoghurt, gefermenteerde melkdranken, poeder of supplementen. Het is belangrijk om te beseffen dat sommige producten ingrediënten bevatten die de PDS-symptomen kunnen verergeren. Als je kiest voor een probiotisch product, adviseren wij je om het ten minste gedurende vier weken dagelijks in de door de fabrikant aanbevolen hoeveelheid te nemen. Zo kunt u bepalen of uw PDS-symptomen verbeteren. Schakel ook de hulp van een arts of diëtist in om je te helpen met het kiezen van de juiste passende probiotica.

Tips voor gezonde voeding om PDS-symptomen te voorkomen 

• Voorkom lange tussenpozen tussen de maaltijden en verdeel de maaltijden gelijkmatig over de dag. Kleinere maaltijden kunnen de symptomen verminderen. 

• Neem de tijd om  voedsel te kauwen en eet in een ontspannen omgeving. 

• Gebruik minder olie, boter, romige sauzen en dressings en kies indien mogelijk een vetarm alternatief.  

• Eet minder vette bewerkte voedingsmiddelen zoals patat, chips, taart, koekjes, worstjes, hamburgers en banketproducten. Grillen, pocheren, stomen, koken en bakken zijn gezondere alternatieven voor frituren. 

• Bereid maaltijden met verse ingrediënten indien mogelijk. 

• Beperk alcohol tot maximaal twee drankjes per dag en neem ten minste twee alcoholvrije dagen per week. 

• Beperkt koffie tot maximaal 3 kopjes per dag. Stap over op gedecafeïneerde of cafeïnevrije varianten. 

• Drink veel (1.5 - 2 liter) water en/of andere niet-cafeïnehoudende dranken zonder koolzuur, zoals kruidenthee. Beperk frisdanken met koolzuur en cafeïne aangezien deze de symptomen kunnen verergeren.