Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αλλεργία έναντι δυσανεξίας

Μια πραγματική τροφική αλλεργία προκαλεί αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος που επηρεάζει πολλά όργανα του σώματος. Μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από συμπτώματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μια αλλεργική αντίδραση στα τρόφιμα μπορεί να είναι σοβαρή ή απειλητική για τη ζωή.

Σε αντίθεση, τα συμπτώματα δυσανεξίας στα τρόφιμα είναι γενικά λιγότερο δραματικά και συχνά περιορίζονται σε πεπτικά προβλήματα, αν και μακροπρόθεσμα μπορούν να προκαλέσουν ζημιά. Εάν έχεις δυσανεξία σε τρόφιμα, μπορεί να είσαι σε θέση να φας μικρές ποσότητες από το συγκεκριμένο στοιχείο χωρίς πρόβλημα.

Κοιλιοκάκη

Η κοιλιοκάκη είναι μια αυτοάνοση πάθηση που σχετίζεται με τη γλουτένη, μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στα δημητριακά σιτάρι, κριθάρι και σίκαλη. Δεν πρόκειται για αλλεργία. Όταν ένα άτομο πάσχει από κοιλιοκάκη, το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει λανθασμένα τις ουσίες που βρίσκονται μέσα στη γλουτένη ως απειλή για τον οργανισμό και τους επιτίθεται. Αυτό προκαλεί βλάβη στην επένδυση του λεπτού εντέρου και διαταράσσει την ικανότητα του οργανισμού να απορροφά θρεπτικά συστατικά από τις τροφές.

Ένα άτομο που πάσχει από κοιλιοκάκη μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα όπως κοιλιακό άλγος, φούσκωμα, δυσπεψία, διάρροια ή δυσκοιλιότητα και ακούσια απώλεια βάρους, μεταξύ άλλων. Η μόνη γνωστή θεραπεία για την κοιλιοκάκη είναι η διακοπή της κατανάλωσης γλουτένης.

Αλλεργία στο σιτάρι

Η αλλεργία στο σιτάρι είναι μια αλλεργική αντίδραση στα τρόφιμα που περιέχουν σιτάρι. Η αλλεργική αντίδραση μπορεί να προκληθεί από την κατανάλωση σιταριού και επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, από την εισπνοή αλευριού από σιτάρι. Σε αντίθεση με την αλλεργία στο γρασίδι, δεν είναι η γύρη του σιταριού που προκαλεί την αλλεργική αντίδραση, αλλά οι πρωτεΐνες του σιταριού.

Η αλλεργία στο σιτάρι είναι μια αρκετά συχνή αλλεργία στα μικρά παιδιά, τα περισσότερα από τα οποία θα την ξεπεράσουν. Η αλλεργία στο σιτάρι στους ενήλικες, ωστόσο, τείνει να είναι μόνιμη.

Δυσανεξία ή ευαισθησία στη γλουτένη

Η δυσανεξία στη γλουτένη ή η μη σχετιζόμενη την κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη (NCGS) είναι όροι που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν την κατάσταση των ατόμων που δεν μπορούν να ανεχθούν τη γλουτένη στα τρόφιμά τους και εμφανίζουν συμπτώματα παρόμοια με όσους πάσχουν από κοιλιοκάκη – χωρίς όμως να παρουσιάζουν την ίδια εντερική βλάβη που συμβαίνει στις περισσότερες περιπτώσεις κοιλιοκάκης.

Κοιλιοκάκη vs αλλεργία στο σιτάρι vs δυσανεξία ή ευαισθησία στη γλουτένη

Οι τρεις αυτές καταστάσεις έχουν ως κοινό χαρακτηριστικό το γεγονός ότι προκαλούνται από αντίδραση στις πρωτεΐνες των δημητριακών και ότι η θεραπεία είναι η αποφυγή κατανάλωσης τροφίμων που περιέχουν αυτές τις πρωτεΐνες.

Για τα άτομα με κοιλιοκάκη αυτό σημαίνει την υιοθέτηση μιας αυστηρής δια βίου διατροφής χωρίς γλουτένη. Τα άτομα με μη σχετιζόμενη με κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη πρέπει να υιοθετήσουν μια δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε γλουτένη. Όσοι έχουν αλλεργία στο σιτάρι πρέπει να αποφεύγουν εντελώς το σιτάρι.

Τα περισσότερα τρόφιμα χωρίς γλουτένη είναι κατάλληλα για κάποιον με αλλεργία στο σιτάρι, αλλά προσοχή στην παρουσία αμύλου σιταριού χωρίς γλουτένη. Από την άλλη πλευρά, τα τρόφιμα χωρίς σιτάρι μπορεί να περιέχουν σίκαλη ή κριθάρι, τα άλλα δυο δημητριακά που περιέχουν γλουτένη και τα οποία πρέπει να αποφεύγονται από τα άτομα με κοιλιοκάκη.

Η κοιλιοκάκη διαφέρει αρκετά από την αλλεργία στο σιτάρι και τη δυσανεξία στη γλουτένη, καθώς πρόκειται για μια αυτοάνοση διαταραχή, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα κατευθύνει τα αντισώματα να επιτεθούν στη γλουτένη. Η κοιλιοκάκη είναι μόνιμη, ενώ οι αλλεργίες και οι δυσανεξίες μπορούν να έρχονται και να φεύγουν κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου.

Αλλεργία στο σιτάρι

Εάν έχεις αλλεργία στο σιτάρι, η έκθεση σε πρωτεΐνη σιταριού προετοιμάζει το ανοσοποιητικό σου σύστημα για αλλεργική αντίδραση. Ένα άτομο μπορεί να αναπτύξει αλλεργία σε οποιαδήποτε από τις τέσσερις κατηγορίες πρωτεϊνών σιταριού: αλβουμίνη, σφαιρίνη, γλιαδίνη και γλουτένη.

Ορισμένα άτομα με αλλεργία στο σιτάρι εμφανίζουν συμπτώματα μόνο εάν ασκούνται εντός λίγων ωρών από την κατανάλωση σιταριού. Οι αλλαγές που προκαλούνται από την άσκηση στο σώμα σας είτε πυροδοτούν μια αλλεργική αντίδραση είτε επιδεινώνουν την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε μια πρωτεΐνη σιταριού. Αυτή η κατάσταση, που ονομάζεται αναφυλαξία που προκαλείται από το σιτάρι λόγω άσκησης (WDEIA), συνήθως καταλήγει σε απειλητική για τη ζωή αναφυλαξία.

Δυσανεξία στη γλουτένη

Η δυσανεξία στη γλουτένη ή η μη σχετιζόμενη με την κοιλιοκάκη ευαισθησία στη γλουτένη είναι όροι που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν την κατάσταση των ατόμων που δεν μπορούν να ανεχτούν τη γλουτένη στα τρόφιμά τους και εμφανίζουν συμπτώματα παρόμοια με όσους πάσχουν από κοιλιοκάκη – χωρίς όμως το ίδιο είδος εντερικής βλάβης όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις κοιλιοκάκης.

Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να εκπλαγούν όταν δεν διαγιγνώσκονται ως πάσχοντες από κοιλιοκάκη, δεδομένου ότι φαίνεται να έχουν τα συμπτώματα που σχετίζονται με την εν λόγω πάθηση, τα οποία προκαλούνται από την κατανάλωση γλουτένης. Η απάντηση μπορεί να είναι ότι έχουν δυσανεξία ή ευαισθησία στη γλουτένη, και η θεραπεία είναι ουσιαστικά η ίδια όπως και για τους ασθενείς με κοιλιοκάκη: υιοθέτηση μιας δίαιτας χωρίς γλουτένη.

Άλλες διαταραχές που σχετίζονται με τη γλουτένη

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) είναι μια συνηθισμένη πάθηση που επηρεάζει το πεπτικό σύστημα και οδηγεί τον πάσχοντα στο να υποφέρει από μια ποικιλία συμπτωμάτων όπως κράμπες, φούσκωμα, διάρροια και δυσκοιλιότητα. Μέχρι και το ένα τρίτο των ανθρώπων θα υποφέρουν από ΣΕΕ κάποια στιγμή στη ζωή τους και για πολλούς είναι ένα πρόβλημα που διαρκεί μια ζωή και έχει μεγάλο αντίκτυπο στην καθημερινότητά τους.

Οι ακριβείς αιτίες του ΣΕΕ δεν είναι σαφείς και δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία για την πάθηση. Σε πολλές περιπτώσεις όμως οι πάσχοντες εντοπίζουν ορισμένες τροφές που προκαλούν το πρόβλημα ή το επιδεινώνουν. Μεταξύ των πιο συνηθισμένων τροφών που πυροδοτούν το πρόβλημα είναι αυτές που περιέχουν σιτάρι και γλουτένη, ενώ τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα κρεμμύδια, οι ξηροί καρποί και τα ποτά που περιέχουν καφεΐνη είναι επίσης γνωστό ότι προκαλούν κοιλιακές διαταραχές στους ασθενείς με ΣΕΕ.

Εάν συμβουλευτείς το γιατρό σου για μια πιθανή περίπτωση ΣΕΕ, μπορεί να ελέγξει εάν έχετε όντως κοιλιοκάκη.

Πώς ξέρεις τι έχεις;

Η κοιλιοκάκη, η δυσανεξία στη γλουτένη και η αλλεργία στο σιτάρι μπορεί να έχουν πολύ παρόμοια συμπτώματα, αν και η τελευταία τείνει να προκαλεί πρήξιμο, ερεθισμό και κνίδωση στο δέρμα, καθώς και πιθανό κοιλιακό πόνο. Ό,τι κι αν πιστεύεις ότι μπορεί να προκαλεί συμπτώματα όπως η χρόνια διάρροια, οι κράμπες, η κόπωση και τα υπόλοιπα που συνδέονται με αυτές τις καταστάσεις, θα πρέπει να απευθυνθείς σε γιατρό προτού βγάλεις συμπεράσματα.

Σε περίπτωση που υπάρχει υποψία για κοιλιοκάκη, η διαγνωστική διαδικασία αρχίζει με μια εξέταση αίματος. Είναι σημαντικό να μην αφαιρέσεις τη γλουτένη από τη διατροφή σου πριν από αυτό, καθώς η εξέταση εξαρτάται από τον εντοπισμό αντισωμάτων που προκύπτουν από την αυτοάνοση αντίδραση που προκαλεί την κοιλιοκάκη.

Αν το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, μπορεί να έχεις δυσανεξία στη γλουτένη και αξίζει να δοκιμάσεις μια δίαιτα χωρίς γλουτένη για να δείς αν τα συμπτώματά σου ανακουφιστούν.

Η αλλεργία στο σιτάρι μπορεί να διαγνωστεί μέσω μιας δοκιμασίας δερματικού τσιμπήματος ή μιας εξέτασης αίματος.