Niestety większość rodzajów sosu sojowego jest produkowana z dodatkiem pszenicy, dlatego nie powinna być spożywana przez osoby unikające glutenu. Nie oznacza to jednak, że bezglutenowy sos sojowy nie istnieje. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się, jak cieszyć się bogatym smakiem umami również bez glutenu.
Z czego składa się sos sojowy?
Dlaczego właściwie sos sojowy nie jest bezglutenowy? Choć może to zaskakiwać, sos sojowy nie powstaje wyłącznie z soi. Najczęściej produkuje się go z połączenia ziaren soi, pszenicy, soli i wody.
Tradycyjny sos sojowy powstaje poprzez wymieszanie ziaren soi z rozdrobnioną pszenicą i kulturami pleśni fermentacyjnej. Mieszankę pozostawia się na kilka dni, aby mogła się rozwijać. Następnie dodawana jest solanka, a całość fermentuje przez kilka miesięcy. Po dojrzewaniu mieszanka jest prasowana w celu uzyskania płynu, który następnie poddaje się pasteryzacji i rozlewa do butelek.
Na szczęście dostępne są również bezglutenowe wersje sosu sojowego. Niektórzy producenci zastępują pszenicę ryżem, inni całkowicie z niej rezygnują, wykorzystując wyłącznie ziarna soi.
Rodzaje sosu sojowego
Istnieje wiele rodzajów sosu sojowego, różniących się w zależności od kraju pochodzenia, sposobu fermentacji oraz użytych składników. Oto niektóre z najpopularniejszych.
Chiński sos sojowy występuje w wersji jasnej i ciemnej, a obie przygotowywane są z soi i pszenicy. Najpopularniejszy jasny sos sojowy jest płynny, słony i stosowany zarówno jako sos do maczania, jak i składnik dań. Ciemny sos sojowy fermentuje dłużej i zawiera dodatek cukru, dzięki czemu jest gęstszy, mniej słony, słodszy i bardziej złożony w smaku. Najczęściej wykorzystuje się go podczas gotowania.
Japońskie sosy sojowe również występują w wersjach jasnych i ciemnych oraz różnią się proporcjami soi do pszenicy i metodą produkcji. Na przykład jasny usukuchi zawiera więcej soi niż pszenicy, natomiast bardzo jasny shiro powstaje z dużej ilości pszenicy i niewielkiego dodatku soi, dlatego osoby na diecie bezglutenowej zdecydowanie powinny go unikać. Do ciemniejszych odmian należą koikuchi, jeden z najpopularniejszych japońskich sosów sojowych, oraz, co szczególnie ważne dla osób unikających glutenu, tamari, który produkuje się bez dodatku pszenicy lub z jej bardzo niewielką ilością (więcej na ten temat poniżej).
Innym rodzajem jest sos sojowy produkowany z hydrolizowanego białka roślinnego (HVP). Jest to sos wytwarzany chemicznie poprzez hydrolizę białka sojowego, czyli jego rozkład, a następnie wzbogacany dodatkami smakowymi, które nadają mu smak i wygląd tradycyjnego sosu sojowego.
Czy tamari jest bezglutenowe?
Tak! Tamari to rodzaj japońskiego sosu sojowego, który często powstaje w 100% z ziaren soi, dzięki czemu jest naturalnie bezglutenowy. Warto jednak pamiętać, że niektóre odmiany tamari zawierają niewielkie ilości pszenicy. Dlatego zawsze należy sprawdzić, czy produkt posiada oznaczenie bezglutenowe lub dokładnie przeczytać listę składników.
Sos sojowy a tamari
Jaka jest różnica między tamari a klasycznym sosem sojowym? Podczas gdy większość rodzajów sosu sojowego produkuje się z mieszanki soi i pszenicy lub, w wersjach bezglutenowych, soi i ryżu, tamari często powstaje wyłącznie z ziaren soi. Nadaje mu to ciemny kolor i intensywny smak. Dzięki temu doskonale sprawdza się jako uniwersalny sos do dań typu stir-fry, sosów, marynat oraz do maczania.
Krótko mówiąc, jest to świetny sposób na wzbogacenie codziennych potraw o wyrazisty smak umami, również bez glutenu.