Αντίδραση στη γλουτένη: Πάσχεις από κοιλιοκάκη και έφαγες γλουτένη;

Η κοιλιοκάκη είναι μια αυτοάνοση πάθηση που σχετίζεται με την πρόσληψη γλουτένης, μιας πρωτεΐνης που βρίσκεται στο σιτάρι, το κριθάρι και τη σίκαλη. Όταν ένας ασθενής με κοιλιοκάκη καταναλώνει γλουτένη, το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει τη γλιαδίνη, μια ουσία που περιέχεται στη γλουτένη, ως ξένο εισβολέα και παράγει αντισώματα για να την καταπολεμήσει.

Δυστυχώς, τα υγιή κύτταρα του πεπτικού μας συστήματος καταστρέφονται κατά τη διαδικασία αυτή, ιδίως οι λάχνες, μικρές προεξοχές που μοιάζουν με δάχτυλα, οι οποίες επενδύουν το λεπτό έντερο και παίζουν βασικό ρόλο στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από τις τροφές. Με την πάροδο του χρόνου, οι λάχνες καταστρέφονται σοβαρά και το άτομο σταματάει να απορροφά τις απαραίτητες ποσότητες ορισμένων θρεπτικών συστατικών, οδηγώντας σε δυνητικά πολύ σοβαρά προβλήματα υγείας. Γι” αυτό είναι πολύ σημαντικό να γίνεται διάγνωση αν πιστεύεις ότι μπορεί να έχεις κοιλιοκάκη.

Τα συμπτώματα που προκαλούνται από την αυτοάνοση αντίδραση που προκαλεί την κοιλιοκάκη είναι πολλά και ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό από άτομο σε άτομο. Όταν κάποιος διαγνωστεί ότι πάσχει από κοιλιοκάκη και κάνει πλήρη μετάβαση σε διατροφή χωρίς γλουτένη, τα περισσότερα συμπτώματα τείνουν να εξαφανίζονται μέσα σε εβδομάδες ή μήνες.

Όταν το άτομο που ακολουθεί δίαιτα χωρίς γλουτένη τρώει ξανά γλουτένη, τα συμπτώματα αναμένεται να επιστρέψουν, ακόμη και αν η ποσότητα της γλουτένης ήταν μικρή. Μερικά από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι διάρροια ή δυσκοιλιότητα, φούσκωμα και κράμπες στην κοιλιά, στομαχόπονος, κόπωση, πόνος στις αρθρώσεις, άγχος, κατάθλιψη και θολή σκέψη. Δεν είναι συνηθισμένο για όσους πάσχουν από κοιλιοκάκη να βγάζουν φουσκάλες, καθώς η πάθηση δεν είναι αλλεργία, αλλά ορισμένα άτομα με κοιλιοκάκη αναπτύσσουν ένα δερματικό εξάνθημα που ονομάζεται δερματίτιδα ερπητοειδούς μορφής, και αυτό μπορεί να επανέλθει ή να επιδεινωθεί σε περιπτώσεις κατάποσης γλουτένης είτε ηθελημένα είτε κατά λάθος.

• Πόσο διαρκεί μια αντίδραση γλουτένης;

Δεν υπάρχει κάποιες αυστηρός κανόνας για το πόσο θα διαρκέσουν τα συμπτώματα από την αντίδρασή σου στην κατανάλωση γλουτένης. Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι οι χειρότερες ενοχλήσεις θα υποχωρήσουν μετά από λίγες ημέρες, αλλά μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες μέχρι να εξαφανιστούν όλα τα συμπτώματα χωρίς ίχνη.

Πρώτα απ” όλα, δεν χρειάζεται να αισθανείς ενοχή ή άσχημα γι” αυτό. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ιδρύματος για την Κοιλιοκάκη, το 74% όλων των ασθενών ανέφερε τυχαία έκθεση σε γλουτένη τις τελευταίες 30 ημέρες. Είναι κάτι που είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποφευχθεί, αν και μαθαίνει κανείς από κάθε εμπειρία και μπορεί να γίνει προσπάθεια να γίνει λιγότερο πιθανό να ξανασυμβεί. Είναι σημαντικό να μην προσθέσεις συναισθηματικό φόρτο στα σωματικά συμπτώματα που θα έχεις να αντιμετωπίσεις, οπότε το να έχεις κάποιον στον οποίο μπορείς να μιλήσεις για το θέμα μπορεί να είναι χρήσιμο.

Όσον αφορά τα σωματικά συμπτώματα, εδώ θα δούμε ότι υπάρχουν κάποια πράγματα που μπορείς να κάνεις για να τα μετριάσεις. Μπορεί επίσης να θελήσεις να επισκεφθείς τον γιατρό σου, που ίσως παρακολουθεί την πρόοδό σου και να σου δώσει συγκεκριμένες συστάσεις για τα συμπτώματα που εμφανίζεις.

Μόλις συνειδητοποιήσεις ότι κατά λάθος καταναλώσες γλουτένη, υπάρχουν ορισμένα βήματα που πρέπει να ακολουθήσεις αμέσως για να ξεκινήσεις τη διαδικασία επούλωσης και να ανακάμψεις όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

• Πίνε άφθονο νερό. Η διατήρηση της ενυδάτωσης είναι πολύ σημαντική, ειδικά αν έχεις διάρροια, και τα επιπλέον υγρά θα βοηθήσουν στην έκπλυση του συστήματός σου. Εκτός από την κατανάλωση κανονικού νερού, δοκίμασε νερό καρύδας ή ζωμό οστών για ηλεκτρολύτες.
• Ξεκουράσου. Το σώμα σου θα χρειαστεί χρόνο για να αισθανθεί καλά, γι” αυτό φροντίσε να ξεκουράζεσαι αρκετά. Αν προσπαθήσεις να συνεχίσεις να εργάζεσαι ή να πηγαίνεις στα μαθήματα ενώ αντιμετωπίζεις σωματικές παρενέργειες, μπορεί να κάνεις τα πράγματα χειρότερα για τον εαυτό σου. Αν δεν μπορείς να κάνεις ένα πλήρες διάλειμμα, κάνε ό,τι μπορείς για να χαλαρώσεις τουλάχιστον.
• Πάρε ενεργό άνθρακα. Εάν έχεις πολλά αέρια και φούσκωμα, η λήψη ενεργού άνθρακα μπορεί να σε βοηθήσει. Ο ενεργός άνθρακας δεσμεύει τις τοξίνες και βοηθά στην εξάλειψη των αερίων και του φουσκώματος – απλώς φροντίσε να αυξήσεις την πρόσληψη νερού όταν τον χρησιμοποιείς για να αποφύγεις τη δυσκοιλιότητα.
• Θεράπευσε το έντερό σου. Η λήψη προβιοτικών θα βοηθήσει στην αποκατάσταση της ισορροπίας των υγιών βακτηρίων στο έντερό σου και η L-γλουταμίνη είναι ένα αμινοξύ που είναι ευεργετικό για την αποκατάσταση του εντέρου. Μπορείς επίσης να λάβεις συμπληρώματα για τη μείωση της φλεγμονής, όπως ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τζίντζερ και κουρκουμά.

Αφού ακολουθήσεις τα βήματα που περιγράφονται παραπάνω για λίγες ημέρες, θα αρχίσεις να αισθάνεσαι καλύτερα. Μπορείς επίσης να δοκιμάσεις να προσθέσεις κάποια ελαφριά άσκηση μετά από μερικές ημέρες για να μειώσεις τις ψυχικές παρενέργειες, όπως το άγχος και την κατάθλιψη. Άλλες δραστηριότητες που γνωρίζεις ότι σε βοηθούν να χαλαρώσεις και να νιώσεις καλύτερα θα σε βοηθήσουν επίσης, είτε πρόκειται για διαλογισμό, είτε για περιπάτους σε ένα αγαπημένο σημείο της φύσης, είτε για διάβασμα, είτε για ένα ζεστό μπάνιο ή ό,τι άλλο σε ευχαριστεί.

Είναι σημαντικό να δώσεις χρόνο στο έντερό σου και να τρώς απλές και εύπεπτες τροφές για λίγο καιρό.

Τι πρέπει να κάνεις για να αποφύγεις άλλη τυχαία λήψη γλουτένης στο μέλλον; Ακολουθούν ορισμένα απλά βήματα που μπορείς να αρχίσεις να εφαρμόζεις από τώρα, αν δεν το έχεις ήδη κάνει:

• Πάντα να ελέγχεις τις ετικέτες των τροφίμων. Αναζήτησε πρώτα την ετικέτα «χωρίς γλουτένη». Σε άλλα προϊόντα, έχεις τον κατάλογο ελέγχου των συστατικών που μπορεί να περιέχουν γλουτένη, όπως άμυλο σίτου ή βύνη. Ακολουθεί ο οδηγός μας για να σε βοηθήσει να καταλάβεις τι πρέπει να αναζητήσεις σε μια ετικέτα.
• Μια κουζίνα χωρίς γλουτένη. Ίσως χρειαστεί να έχεις ξεχωριστά μαγειρικά σκεύη για να αποφύγεις την επιμόλυνση στο σπίτι.

• Βάλε ετικέτες στα πάντα. Αν κάποια από τα μέλη της οικογένειας ή τους συγκατοίκους σου δεν ακολουθούν διατροφή χωρίς γλουτένη, βεβαιώσου ότι όλα είναι επισημασμένα με ετικέτες, ώστε να γνωρίζουν τι μπορούν και τι δεν μπορούν να αγγίξουν. Αντικείμενα όπως τοστιέρες, σανίδες κοπής, κατσαρόλες/ τηγάνια και άλλα σκεύη κουζίνας πρέπει να είναι χωριστά και να χρησιμοποιούνται μόνο από εσένα.
• Να τα σκέφτεσαι όλα από πριν. Όταν βγαίνεις έξω για φαγητό, να είσαι προετοιμασμένος και να επιλέγεις ένα εστιατόριο που προσφέρει επιλογές χωρίς γλουτένη και ακολουθεί τις προφυλάξεις κατά της επιμόλυνσης.
• Επικοινώνησε. Εκτός από το να βρείς ένα εστιατόριο με επιλογές χωρίς γλουτένη, μιλήσε με το προσωπικό που σε σερβίρει και τον διευθυντή για το αν και πώς θα αποφύγεις την επιμόλυνση.

Δεν είναι καθόλου εύκολο να ζει κανείς με κοιλιοκάκη, αλλά ακολουθώντας μια δίαιτα χωρίς γλουτένη μπορεί να αποκατασταθεί η βλάβη στο έντερό σου και να νιώσεις ανακούφιση από τα συμπτώματα. Υπάρχει πάντα η πιθανότητα να καταπιείς κατά λάθος λίγη γλουτένη, αλλά όσο περισσότερο εκπαιδεύεσαι και όσο πιο προσοχή δίνεις, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να συμβεί κάτι τέτοιο.