Przejdź do głównej zawartości

Uważa się, że celiakia pojawiła się około czasu pierwszej rewolucji rolniczej. Ludzka dieta zaczęła się zmieniać, a niektóre organizmy przystosowały się do niej łatwiej niż inne. 

Chociaż istnienie celiakii było zrozumiałe, jej prawdziwy czynnik wyzwalający - gluten - nie został zidentyfikowany aż do II wojny światowej, kiedy holenderski pediatra Willem Karel Dicke zauważył spadek śmiertelności z powodu celiakii podczas holenderskiego głodu. Dr Dicke opracował dietę bez pszenicy, a zainspirowany jego badaniami angielski zespół medyczny wskazał gluten jako czynnik wywołujący celiakię na początku lat pięćdziesiątych XX wieku. Celiakia została uznana za chorobę autoimmunologiczną w drugiej połowie XX wieku, a dieta bezglutenowa została zaakceptowana jako podstawowa forma leczenia.

Z tego powodu na początku XXI wieku nastąpiła rewolucja dietetyczna, w której demonizowano określone pokarmy, składniki odżywcze i wzorce żywieniowe - między innymi gluten. Nadal istnieje wiele błędnych informacji na temat glutenu i diety bezglutenowej. 

Oto prawdy kryjące się za mitami...

Mit #1: Dieta bezglutenowa jest z natury zdrowsza niż inne diety.

Fakt: Dieta bezglutenowa jest dokładnie tym, na co wygląda - dietą, z której wykluczono gluten. Gluten to białko występujące w pszenicy, jęczmieniu i życie, które wywołuje celiakię. 

Chociaż prawdą jest, że dieta bezglutenowa jest jedyną skuteczną formą leczenia osób z celiakią, nadwrażliwością na gluten i innymi schorzeniami, w których pośredniczy gluten, ten rodzaj diety niekoniecznie jest zdrowszy dla ogółu populacji. Zdrowa dieta zależy od ogólnych wyborów żywieniowych dokonywanych przez daną osobę.

W ciągu ostatnich kilku dekad komercyjna żywność bezglutenowa stała się coraz bardziej dostępna. Całkowicie możliwe jest zbudowanie diety bezglutenowej w oparciu o żywność pakowaną, ale żywność ta może być bogata w tłuszcz, cukier i kalorie, podobnie jak jej odpowiedniki zawierające gluten. Dlatego ważne jest, aby przestrzegać diety bezglutenowej, która jest zbilansowana, dopracowana i zawiera naturalnie bezglutenową żywność, taką jak owoce, warzywa i chude mięso.

Mit #2: Diety bezglutenowe są dobre dla utraty wagi.

Fakt: Tak jak diety bezglutenowe nie są z natury zdrowsze od innych diet, tak usunięcie z nawyków żywieniowych żywności zawierającej gluten niekoniecznie jest receptą na utratę wagi. 

Diety odchudzające są zazwyczaj opracowywane z uwzględnieniem wartości odżywczych i zawartości kalorii jako priorytetów. Niskokaloryczne, bogate w składniki odżywcze pokarmy są często podstawą diet promujących utratę wagi - zazwyczaj obejmują one pełnowartościowe pokarmy, takie jak owoce, warzywa i chude białka. Pełne ziarna są również często obecne w tych dietach, więc gluten nie jest automatycznie wykluczany. 

Zwykła zamiana żywności zawierającej gluten, takiej jak makaron lub chleb, na bezglutenowe alternatywy niekoniecznie zmienia skład odżywczy lub zawartość kalorii na lepsze.

Mit #3: Odrobina glutenu nie zaszkodzi.

Fakt: Indywidualna wrażliwość na gluten różni się u osób z celiakią i nietolerancją glutenu. To, że dana osoba nie doświadcza fizycznych objawów po spożyciu niewielkiej ilości glutenu, nie oznacza jednak, że nie wyrządza on szkód. 

Celiakia jest chorobą autoimmunologiczną wywoływaną przez gluten. Podczas gdy wiele osób doświadcza zauważalnych objawów fizycznych, prawdziwe konsekwencje celiakii występują na poziomie komórkowym. Nawet najmniejszy ślad glutenu może spowodować uszkodzenie komórek w jelicie cienkim osoby cierpiącej na celiakię. Dlatego tak ważne jest, aby osoby chore na celiakię unikała zanieczyszczeń krzyżowych.

Podczas gdy nieceliakalna nadwrażliwość na gluten - czasami nazywana nietolerancją glutenu - jest mniej poznana niż celiakia, niektóre osoby wydają się być w stanie tolerować niewielkie ilości glutenu. Ponieważ jednak stan ten jest nadal badany, rozsądne może być, aby osoby te również unikały wszelkich śladów glutenu.

Mit #4: Dieta bezglutenowa jest ograniczona i nudna.

Fakt: Jedynym wymogiem diety bezglutenowej jest to, że nie zawiera ona glutenu. Chociaż wiele współczesnych dań gotowych jest wytwarzanych z mąki pszennej i innych składników zawierających gluten, nadal można cieszyć się dużą różnorodnością. 

Różnorodność jest przyprawą życia, a każdą dietę można urozmaicić, wprowadzając do niej odrobinę kreatywności. Bezglutenowych książek kucharskich, blogów i czasopism jest mnóstwo i są one doskonałym sposobem na zbudowanie swojego repertuaru bezglutenowych przepisów. Ponadto, dzięki bezglutenowym mieszankom mąk uniwersalnych, łatwo jest przekształcić zwykłe przepisy na bazie pszenicy w bezglutenowe zamienniki. 

Chociaż ważne jest, aby budować każdą dietę w oparciu o pełnowartościową żywność, taką jak świeże owoce, mięso i warzywa, komercyjna bezglutenowa żywność pakowana zapewnia wygodę, gdy jej potrzebujesz. Posiadanie pod ręką bezglutenowego chleba, makaronu i przekąsek zapewnia, że zawsze będziesz mieć bezpieczne opcje żywności, nawet gdy spieszysz się, aby przygotować coś do jedzenia.

Mit #5: Stosowanie diety bezglutenowej jest kosztowne.

Fakt: Bezglutenowe wersje podstawowych produktów, takich jak chleb, są zwykle droższe niż ich alternatywy zawierające gluten. Ale każda dieta może stać się kosztowna, jeśli opiera się na żywności pakowanej.

Ogólnie rzecz biorąc, to mit, że zdrowe diety są drogie. To, ile wydajesz na jedzenie, zależy wyłącznie od Ciebie, niezależnie od tego, czy stosujesz dietę bezglutenową, czy nie. Robiąc zakupy na wyprzedażach, opracowując tygodniowy plan posiłków i kupując hurtowo, możesz sprawić, że każda dieta będzie bardziej przystępna cenowo. 

Przy odpowiednim planowaniu łatwo jest zbudować dietę opartą na naturalnie bezglutenowej żywności, takiej jak owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste i białka. Posiadanie pod ręką niektórych bezglutenowych dań gotowych jest dobrym pomysłem, ale nie musisz zapełniać swojej spiżarni drogimi, pakowanymi produktami. 

Jesteś nowy na diecie bezglutenowej i nie wiesz od czego zacząć? Znajdź przepisy, porady dotyczące stylu życia i zasoby bezglutenowe na Schaer.com.