​​​​​​Dieta bezglutenowa przy chorobach tarczycy – tak czy nie? 

Chorób tarczycy jest wiele – są one związane zarówno z nadczynnością, jak i niedoczynnością tego gruczołu. Jedną z najczęściej występujących i jednocześnie trudnych do zdiagnozowania na wczesnym etapie jest Hashimoto. To choroba autoimmunologiczna – gruczoł tarczycy jest atakowany przez układ odpornościowy organizmu, co powoduje stan zapalny i nasilającą się niedoczynność tarczycy. Zdarza się, że przez lata chory o niej nie wie – objawy są bardzo zróżnicowane i nietypowe, co utrudnia diagnostykę i podjęcie skutecznego leczenia.  

Nawet 30% chorych jednocześnie cierpi na inne choroby autoimmunologiczne, w tym celiakię. W przypadku choroby trzewnej oznacza to, że osoby te muszą całkowicie wycofać gluten z diety.  

Dieta ma kluczowy wpływ na przebieg leczenia i samopoczucie pacjentów walczących z Hashimoto. Ważna jest zarówno jakość spożywanego jedzenia, jak i jego skład – jednym z głównych celów jest zaspokojenie zapotrzebowania organizmu na składniki ułatwiające syntezę hormonów tarczycy. To m.in. jod, selen, żelazo, cynk, witaminy A, D i z grupy B oraz wielonienasycone kwasy tłuszczowe. 

Póki co nie udowodniono, że dieta pozbawiona glutenu ma pozytywny wpływ na leczenie osób z Hashimoto, które nie cierpią jednocześnie na celiakię – nie odnotowano wpływu takiej diety na czynność tarczycy. Szacuje się jednak, że Hashimoto i celiakia mogą współwystępować nawet u 5 do 9% pacjentów. W takim przypadku przejście na dietę bezglutenową jest koniecznością. Jest szczególnie ważne, by w takiej sytuacji plan żywienia został skonsultowany z lekarzem i dietetykiem. Wynika to przynajmniej z dwóch powodów. Pierwszym jest konieczność uzupełnienia produktami bezglutenowymi składników odżywczych, które zostały zredukowane wraz z wycofaniem z diety produktów zawierających gluten – dotyczy to m.in. błonnika, witamin, żelaza, magnezu czy cynku. Drugą kwestią jest dostarczenie organizmowi składników pokarmowych sprzyjających leczeniu choroby tarczycy. To często skomplikowane połączenie i wymaga ono eksperckiej wiedzy – układanie takiej diety na własną rękę jest podejmowaniem niepotrzebnego ryzyka i może skończyć się niedoborami prowadzącymi do pogorszenia stanu zdrowia czy kolejnych chorób.

Po zdiagnozowaniu Hashimoto czy innych schorzeń tarczycy na tle autoagresywnym z pewnością warto zrobić badania przesiewowe pod kątem celiakii – pozwoli to na wdrożenie skuteczniejszego leczenia i diety. Należy jednak pamiętać, że stosowanie diety bezglutenowej u osób z Hashimoto, które nie mają zdiagnozowanej celiakii, nie jest zalecane – takie jest stanowisko POLSPEN (Polskiego Towarzystwa Żywienia Pozajelitowego, Dojelitowego i Metabolizmu). Eksperci Towarzystwa wskazują jednak, że u części chorych na Hashimoto może występować nieceliakalna nadwrażliwość na gluten – w takim przypadku należy pogłębić diagnostykę i w razie potrzeby, w oparciu o rekomendację lekarza, wdrożyć zrównoważoną dietę bezglutenową.