5 veelvoorkomende misverstanden over het glutenvrije voedingspatroon ontkracht

Coeliakie wordt verondersteld te zijn ontstaan rond de tijd van de eerste agrarische revolutie. Het voedingspatroon van mensen begon te veranderen en sommige lichamen pasten zich gemakkelijker aan dan andere.

Hoewel het bestaan van coeliakie al langer bekend was, werden gluten pas in de Tweede Wereldoorlog geïdentificeerd als de veroorzaker ervan, toen de Nederlandse kinderarts Willem Karel Dicke tijdens de hongerwinter in Nederland constateerde dat het aantal sterfgevallen als gevolg van coeliakie daalde. Dicke ontwikkelde daarop een glutenvrij dieet. Naar aanleiding van zijn onderzoek kon een Engels medisch team in het begin van de jaren 50 gluten aanwijzen als veroorzaker van coeliakie. Coeliakie werd in de tweede helft van de 20e eeuw erkend als auto-immuunziekte ^en het glutenvrije dieet werd geaccepteerd als de voornaamste vorm van behandeling.

Hierdoor vond er in het begin van ^de 21e eeuw een voedingsrevolutie plaats, waarin specifieke voedingsmiddelen, voedingsstoffen en eetpatronen werden vermeden – gluten was daar een van. Er heersen nog altijd veel misverstanden over gluten en het glutenvrije dieet.

Dit is de waarheid achter de mythes…

Mythe 1: het glutenvrije voedingspatroon is inherent gezonder dan andere voedingspatronen.

Feit: het glutenvrije voedingspatroon is precies wat de naam zegt, namelijk een voedingspatroon zonder gluten. Gluten zijn eiwitten die voorkomen in tarwe, gerst en rogge en die veroorzaken coeliakie.

Het glutenvrije voedingspatroon is weliswaar de enige effectieve behandeling voor mensen met coeliakie, glutenintolerantie en andere door gluten veroorzaakte aandoeningen, maar het is niet per se gezonder voor mensen die daar geen last van hebben. Een gezond voedingspatroon wordt bepaald door het totaal van de voedingskeuzes die iemand maakt.

In de afgelopen decennia zijn glutenvrije etenswaren steeds beter verkrijgbaar geworden. Het is goed mogelijk om een glutenvrij voedingspatroon samen te stellen met uitsluitend voorverpakte etenswaren, maar die kunnen net zo veel vet, suiker en calorieën bevatten als hun glutenhoudende tegenhangers. Daarom is het belangrijk om een glutenvrij voedingspatroon te volgen dat uitgebalanceerd is en natuurlijke glutenvrije voedingsmiddelen zoals fruit, groenten en mager vlees omvat.

Mythe 2: glutenvrije voeding is goed om af te vallen. 

Feit: net zoals glutenvrij voedsel niet inherent gezonder is dan andere voeding, zo is het elimineren van glutenhoudende voedingsmiddelen niet per se een succesformule om gewicht te verliezen.

Diëten om af te vallen zijn doorgaans ontwikkeld met voedingswaarde en hoeveelheid calorieën als uitgangspunt. Caloriearme, voedingsrijke etenswaren vormen vaak de basis voor diëten om af te vallen. Het gaat dan vaak om voedingsmiddelen zoals fruit, groenten en magere eiwitten. Volkorengranen maken ook vaak deel uit van deze diëten, dus gluten zijn niet automatisch uitgesloten.

Het simpelweg vervangen van glutenhoudende voedingsmiddelen zoals pasta of brood door glutenvrije alternatieven leidt niet per se tot een betere voedingswaarde of minder calorieën.

Mythe 3: een beetje gluten kan geen kwaad.

Feit: de individuele gevoeligheid voor gluten verschilt onderling tussen mensen met coeliakie en glutenintolerantie. Dat iemand na het eten van een kleine hoeveelheid gluten geen lichamelijke symptomen heeft, betekent niet dat er geen schade wordt aangericht.

Coeliakie is een auto-immunziekte die veroorzaakt wordt door gluten. Hoewel veel mensen duidelijke lichamelijke symptomen hebben, vinden de echte gevolgen van coeliakie plaats op celniveau. Zelfs de geringste hoeveelheid gluten kan schade veroorzaken aan de dunne darm van iemand met coeliakie. Daarom is het voor mensen met coeliakie zo belangrijk om kruisbesmetting te voorkomen.

Over overgevoeligheid voor gluten, ook wel glutenintolerantie genoemd, is minder bekend, maar sommige mensen lijken kleine hoeveelheden gluten te kunnen verdragen. Maar omdat er nog onderzoek wordt gedaan naar deze aandoening, kan het ook voor deze mensen verstandig zijn om alle sporen van gluten te vermijden.

Mythe 4: het glutenvrije voedingspatroon is beperkt en saai.

Feit: de enige voorwaarde is dat het voedin,gspatroon geen gluten bevat. Veel moderne gemaksvoeding wordt bereid met tarwemeel en andere glutenhoudende ingrediënten, maar er zijn meer dan voldoende alternatieven om van te genieten.

Verandering van spijs doet eten en met een beetje creativiteit kun je elke maaltijd interessant maken. Er zijn tal van kookboeken, blogs en tijdschriften over glutenvrij eten en die vormen een uitstekende bron van glutenvrije recepten. En met glutenvrije bloemmixen zijn gewone recepten op basis van meel gemakkelijk om te zetten in glutenvrije varianten.

Het is belangrijk dat eenderwelk dieet onbewerkte voedingsmiddelen zoals vers fruit, vlees en groenten bevat, maar voorverpakte, glutenvrije etenswaren uit de winkel bieden gemak wanneer dat nodig is. Als je glutenvrije producten zoals brood, pasta en snacks op voorraad houdt, heb je altijd de beschikking over veilige etenswaren, ook als je weinig tijd hebt om zelf iets klaar te maken.

Mythe 5: het volgen van een glutenvrij voedingspatroon is duur.

Feit: het is waar dat glutenvrije versies van dagelijkse voedingsmiddelen zoals brood vaak duurder zijn dan hun glutenhoudende alternatieven. Maar elk voedingspatroon kan prijzig worden als het wordt opgebouwd rond voorverpakte voedingsmiddelen.

Over het algemeen is het een mythe dat gezonde diëten duur zijn. Of je nu een glutenvrij schema volgt of niet, je bepaalt helemaal zelf hoeveel je uitgeeft aan eten. Door op aanbiedingen te letten, een maaltijdplan voor de hele week te bedenken en grotere hoeveelheden te kopen, kun je elk voedingspatroon voordeliger maken.

Met de juiste planning is het redelijk gemakkelijk om een schema te ontwikkelen op basis van natuurlijke glutenvrije voedingsmiddelen zoals fruit, groenten, volkorengranen en eiwitten. Het is een goed idee om wat glutenvrije gemaksvoeding op voorraad te hebben, maar je hoeft je keukenkasten niet te vullen met dure voorverpakte etenswaren.

Nog geen ervaring met het glutenvrije dieet? Bekijk dan de recepten, lifestyletips en informatiebronnen over glutenvrij eten op Schaer.com.