week van de coeliakie: steeds vaker diagnose binnen het jaar

Voor het derde jaar op rij organiseren we de Week van de Coeliakie, met als hoogtepunt de Internationale Dag van de Coeliakie op 16 mei. De diagnoseperiode van de auto-immuunziekte wordt steeds korter, maar toch blijft de aandoening bij veel mensen nog altijd onder de radar.

In vergelijking met een gelijkaardige studie in 2018 blijkt dat het aantal mensen dat glutenvrij eet omdat hun lichaam geen gluten verdraagt – omwille van coeliakie of glutensensitiviteit –, is toegenomen met 33%, van 1 persoon op 3 naar bijna 1 persoon op 2. Deze cijfers komen uit een studie van GfK over de consumptie van glutenvrije voeding, die werd vergeleken met een soortgelijke studie uit 2018.

Dit is een positieve ontwikkeling die toont dat steeds meer mensen met coeliakie of glutensensitiviteit hun weg vinden naar een diagnose en zo een glutenvrij dieet kunnen aanvatten.

“Het is cruciaal dat mensen met coeliakie – in België ongeveer 1% van de bevolking – snel een diagnose krijgen en hun dieet kunnen aanpassen. Gluten uit je dieet schrappen is tot op heden dan ook nog altijd de enige remedie om gezondheidsproblemen omwille van gluten tegen te gaan. Zoals de cijfers aantonen gaan we de goede richting uit, maar er is nog heel wat werk voor we niet langer over een onderdiagnose zullen spreken”, zegt Schär diëtiste Katrien Wellens.

Ook de duur van de diagnoseperiode maakt een positieve evolutie door, zo blijkt uit een bevraging bij de leden van VCV/SBC, respectievelijk de Vlaamse Coeliakievereniging en la Société belge de la Coeliaquie. Bij mensen die de diagnose kregen 15 jaar geleden of vroeger duurde dit in 36% van de gevallen minder dan een jaar. Bij recente diagnoses (2 jaar geleden of recenter) kreeg bijna 6 op 10 (58%) de diagnose binnen het jaar.

Hoewel het tegenwoordig mogelijk is om in kortere tijd tot een diagnose te komen, zijn er helaas ook gevallen waarin de diagnose wordt uitgesteld, hoewel deze situaties steeds zeldzamer worden. Bij patiënten bij wie de diagnose meer dan 15 jaar geleden is gesteld, duurde de diagnose bij iets meer dan een op de vijf (22%) meer dan 9 jaar, terwijl dit bij recente diagnoses minder dan een op de tien (8%) is.

“De vaak vage klachten of zelfs asymptomatische patiënten zorgen ervoor dat het diagnosticeren van coeliakie een hele uitdaging is. Daarom is het van groot belang om via initiatieven als de Week van de Coeliakie de aandoening in de kijker te blijven zetten en nog meer bewustzijn te creëren rond coeliakie en de symptomen ervan. Hopelijk kunnen we zo de diagnose voor een nog groter deel van de patiënten sneller realiseren”, aldus Schär diëtiste Katrien.

Mogelijke symptomen van coeliakie zijn bijvoorbeeld diarree, buikpijn en gewichtsverlies, maar ook aspecifieke klachten zoals aften in de mond, bloedarmoede, moeheid of onvruchtbaarheid. Deze klachten zijn niet heel specifiek en worden vaak geassocieerd met andere aandoeningen, waardoor coeliakie niet altijd meteen gediagnosticeerd wordt.

Om mensen op weg te helpen richting een diagnose, hebben we een zelftest gecreëerd die alvast een eerste indicatie kan geven. Doe de test hier. 

VCV en SBC deden op vraag van Schär online onderzoek binnen hun ledenbestand met focus op de duur van de diagnose. Het onderzoek was beschikbaar voor een periode van twee weken (28 maart 2022 tot 11 april 2022) en werd ingevuld door 1023 respondenten.

In opdracht van Schär onderzocht GfK begin 2022 de gewoonten van consumenten die een glutenvrij dieet volgen en glutenvrije producten consumeren. Het consumentenpanel van GfK bestaat uit 6000 gezinnen, waarvan ongeveer 1500 gezinnen glutenvrij hebben gekocht.