Wat is een auto-immuunaandoening?
Bij een auto-immuunaandoening ziet het lichaam sommige van zijn eigen cellen als ‘indringers’, het afweersysyteem keert zich bijgevolg tegen gezonde lichaamseigen cellen en breekt deze af. Je zou kunnen zeggen dat dit een ‘foutje’ van het immuunsysteem is.
Hoe ontstaat een auto-immuunaandoening?
Op deze vraag trachten wetenschappers al jaren een antwoord te vinden. Ze worden vermoedelijk veroorzaakt door verschillende uiteenlopende factoren, maar meestal is de exacte oorzaak onbekend. De genetische component zou hier wel een belangrijke rol spelen. Als iemand in de familie een auto-immuunziekte heeft, heb je zelf ook een verhoogde kans om deze te ontwikkelen.
Welke auto-immuunaandoeningen bestaan er?
In totaal bestaan er meer dan 80 auto-immuunaandoeningen. Coeliakie is daar één van. De meest bekende auto-immuunziekte is zonder twijfel diabetes type 1, in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Het eigen immuunssyteem valt de insuline-producerende cellen in de alvleesklier (pancreas) aan, waardoor een absoluut insulinetekort ontstaat. Ook reumatoïde artritis, ziekte van crohn, colitis ulcerosa, psoriasis, Guillain-Barré syndroom, lupus, schildklierproblemen (ziekte van Hashimoto) … vallen onder dezelfde noemer.
Klachten bij auto-immuunaandoeningen
De klachten die je ervaart, zijn heel verschillend en afhankelijk van welke cellen aangevallen & opgeruimd worden door het immuunsysteem. Zo kan er bijvoorbeeld schade optreden ter hoogte van de dunne darm in geval van coeliakie, t.h.v. gewrichten & bloedvaten bij reumatoïde artritis, t.h.v. de huid bij psoriasis, enz. In de meeste gevallen heb je last van chronische ontstekingen van desbetreffende organen of gewrichten wat kan leiden tot klachten van vermoeidheid, pijnklachten, algemene malaise of depressie.
Kan een auto-immuunaandoening genezen worden?
In de meeste gevallen kan een auto-immuunaandoening niet genezen, maar wel heel goed behandeld worden. De behandeling kan bestaan uit medicamenteuze therapie vb. insuline bij diabetes of cortizone bij psoriasis, al dan niet in combinatie met voedingstherapie vb. glutenvrij dieet bij coeliakie.
Wat is het verband met coeliakie?
Onderzoek toont aan dat coeliakie vaker voorkomt bij mensen met een andere auto-immuunziekte. De meest voorkomende aandoeningen die met coeliakie in verband worden gebracht, zijn schildklieraandoeningen en diabetes type 1.
Kan het krijgen van een auto-immuunaandoening voorkomen worden?
Voorlopig hebben wetenschappers geen antwoord op deze vraag. Wat wel belangrijk is, is het aanhouden van een gezonde levensstijl. Je kiest best voor een gezond voedingspatroon, in combinatie met regelmlatige beweging en voldoende slaap.
Dit artikel werd geschreven in samenwerking met Schär diëtiste Katrien Wellens.